කාර්මික රසායනය සහ පරිසර දූෂණය — උ/පෙළ රසායන විද්‍යාව

කාර්මික රසායනය සහ පරිසර දූෂණය ගැන මතක තබා ගත යුතු දේ කුමක්ද?

• හේබර් ක්‍රමයෙන් ඇමෝනියා නිෂ්පාදනය: N₂(g) + 3H₂(g) ⇌ 2NH₃(g) (ΔH = -92 kJ mol⁻¹) 400–450 °C, 200 atm සහ යකඩ උත්ප්‍රේරක සම්මුති තත්ත්ව යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ.
• සල්ෆියුරික් අම්ලය සඳහා ස්පර්ශ ක්‍රමය: 450 °C දී V₂O₅ උත්ප්‍රේරකය මත SO₂ ඔක්සිකරණය කර SO₃ සාදා, එය 98% H₂SO₄ හි දියකර ඕලියම් (H₂S₂O₇) සාදා තනුක කරයි.
• නයිට්‍රික් අම්ලය සඳහා ඔස්වල්ඩ් ක්‍රමය: 900 °C දී Pt-Rh දැල මත ඇමෝනියා ඔක්සිකරණය කර NO සාදා, පසුව NO₂ බවට පත්කර ජලයේ අවශෝෂණය කරයි.
• ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන රසායනික කර්මාන්ත: ලවණ ලේවායන්ගෙන් මුහුදු ලුණු (NaCl) නිස්සාරණය, සබන් සහ ඩිටර්ජන්ට් නිෂ්පාදනය, සහ සල්ෆර් මඟින් ස්වාභාවික රබර් වල්කනීකරණය.
• ප්‍රධාන පරිසර දූෂණ ගැටලු: අම්ල වැසි (SO₂ සහ NO_x මඟින් H₂SO₄ සහ HNO₃ සෑදීම), ප්‍රකාශ රසායනික ධූමිකාව, සහ ක්ලෝරෝෆ්ලෝරෝකාබන් (CFC) මඟින් ඕසෝන් වියෝජනය.

ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න (විනාඩියක්)

1. හරිතාගාර ආචරණය

   හරිතාගාර වායු (CO₂, CH₄, N₂O, CFCs) මඟින් පිටවන තාප අධෝරක්ත විකිරණ උරාගෙන ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ නංවයි.

2. ජල දූෂණ පරාමිතීන්

   ජෛව රසායනික ඔක්සිජන් ඉල්ලුම (BOD) මඟින් කාබනික ද්‍රව්‍ය වියෝජනය සඳහා ක්ෂුද්‍රජීවීන් වැය කරන ඔක්සිජන් ප්‍රමාණය මනිනු ලැබේ.

අද කාර්මික රසායනය සහ පරිසර දූෂණය ප්‍රශ්න පුහුණු වන්න

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු

• හරිත රසායන මූලධර්ම මඟින් පරමාණුක කාර්යක්ෂමතාව, අපද්‍රව්‍ය වැළැක්වීම, ශක්ති සංරක්ෂණය සහ පුනර්ජනනීය අමුද්‍රව්‍ය භාවිතය අවධාරණය කරයි.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Chemistry Syllabus (Unit 14)

කාර්මික රසායනය සහ පරිසර දූෂණය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන්නේ කොතැනද?

ශ්‍රේණිය 13 · වාරය 3