හයිඩ්‍රොකාබන සහ හැලජනීකෘත හයිඩ්‍රොකාබන — උ/පෙළ රසායන විද්‍යාව

හයිඩ්‍රොකාබන සහ හැලජනීකෘත හයිඩ්‍රොකාබන ගැන මතක තබා ගත යුතු දේ කුමක්ද?

• ඇල්කේන යනු UV ආලෝකය හමුවේ හැලජන සමඟ නිදහස් මුලික ආදේශන ප්‍රතික්‍රියා (ආරම්භක, ප්‍රචාරක, අවසාන පියවර) වලට භාජනය වන ප්‍රතික්‍රියාශීලීතාව අඩු හයිඩ්‍රොකාබන වේ.
• ඇල්කීන මාකෝව්නිකොව් නියමය අනුව C=C ද්විත්ව බන්ධනය හරහා ඉලෙක්ට්‍රෝෆිලික එකතු වීමේ ප්‍රතික්‍රියාවලට භාජනය වේ (වඩා ස්ථායී කාබෝකැටායනය හරහා).
• බෙන්සීන් විස්ථානගත π ඉලෙක්ට්‍රෝන වලාව නිසා විශේෂ ඇරෝමැටික ස්ථායීතාවක් දරන අතර එකතු වීමට වඩා ඉලෙක්ට්‍රෝෆිලික ඇරෝමැටික ආදේශන ප්‍රතික්‍රියා දක්වයි.
• හැලෝඇල්කේන නියුක්ලියෝෆිලික ආදේශන (SN1 සහ SN2) සහ භෂ්ම උත්ප්‍රේරිත ඉවත් කිරීමේ ප්‍රතික්‍රියා මඟින් ඇල්කීන සාදයි.
• යාන්ත්‍රික වෙනස: SN1 යනු තලීය කාබෝකැටායනයක් හරහා සිදුවන පියවර දෙකක ක්‍රියාවලියකි (3° හැලයිඩ); SN2 යනු වින්‍යාසය ප්‍රතිවර්තනය වන තනි පියවරක පසුපස ප්‍රහාරයකි (1° හැලයිඩ).

ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න (විනාඩියක්)

1. ප්‍රතිකාරක වෙනස

   ජලීය KOH නියුක්ලියෝෆිලික ආදේශනය මඟින් ඇල්කොහොල් සාදන අතර රත් වූ එතනෝලීය KOH මඟින් ඉවත් කිරීම සිදුවී ඇල්කීන සාදයි.

2. අසංතෘප්තතා පරීක්ෂණ

   ඇල්කීන මඟින් ආලෝකය රහිතව බ්‍රෝමීන් ජලය අවපැහැ ගන්වන අතර සිසිල් භෂ්මීය KMnO₄ දුඹුරු පැහැ කරයි (MnO₂ අවක්ෂේපය).

අද හයිඩ්‍රොකාබන සහ හැලජනීකෘත හයිඩ්‍රොකාබන ප්‍රශ්න පුහුණු වන්න

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු

• බෙන්සීන් ඉලෙක්ට්‍රෝෆිලික ආදේශන යාන්ත්‍රණය ඇරෝමැටික නොවන ඇරීනියම් අයන (සිග්මා සංකීර්ණ) අතරමැදියක් හරහා ගොස් ප්‍රෝටෝනයක් ඉවත් කර ඇරෝමැටිකතාව නැවත ලබා ගනී.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Chemistry Syllabus (Unit 8)

මුලින්ම ඉගෙන ගත යුත්තේ කුමක්ද?

ඊළඟට එන්නේ කුමක්ද?

විෂය නිර්දේශයේ ඊළඟට

හයිඩ්‍රොකාබන සහ හැලජනීකෘත හයිඩ්‍රොකාබන විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන්නේ කොතැනද?

ශ්‍රේණිය 12 · වාරය 3