නයිට්‍රජන් අඩංගු කාබනික සංයෝග — උ/පෙළ රසායන විද්‍යාව

නයිට්‍රජන් අඩංගු කාබනික සංයෝග ගැන මතක තබා ගත යුතු දේ කුමක්ද?

• නයිට්‍රජන් පරමාණුවේ ඇති හවුල් නොවූ එකසර ඉලෙක්ට්‍රෝන යුගලය නිසා ඇමීන ලුවිස් භෂ්ම සහ නියුක්ලියෝෆයිල ලෙස ක්‍රියා කරයි.
• ඇලිෆැටික් ඇමීනවල ජලීය භෂ්මිකතා අනුපිළිවෙල: ද්විතීයික > ප්‍රාථමික > තෘතියික > ඇමෝනියා (ප්‍රේරක බලපෑම, ජලනය සහ ස්ටීරික බාධාව මඟින් සමබර වේ).
• නයිට්‍රජන් එකසර යුගලය බෙන්සීන් වළල්ල තුළට විස්ථානගත වන බැවින් ඇරෝමැටික ඇමීන (ඇනිලීන්) ඇලිෆැටික් ඇමීනවලට වඩා බෙහෙවින් දුබල භෂ්ම වේ.
• ප්‍රාථමික ඇරෝමැටික ඇමීන 0–5 °C සිසිල් උෂ්ණත්වයේදී නයිට්‍රස් අම්ලය (NaNO₂/HCl) සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර ස්ථායී ඇරීන්ද ඩයසෝනියම් ලවණ සාදයි.
• ඇරීන්ඩයසෝනියම් කැටායන සක්‍රිය ඇරෝමැටික සංයෝග සමඟ (භෂ්මීය මාධ්‍යයේ ෆීනෝල්) ඉලෙක්ට්‍රෝෆිලික යුග්මන ප්‍රතික්‍රියා මඟින් දීප්තිමත් ඒසෝ ඩයි වර්ග සාදයි.

ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න (විනාඩියක්)

1. නයිට්‍රස් අම්ල පරීක්ෂාව

   ප්‍රාථමික ඇලිෆැටික් ඇමීන 0–5 °C දී N₂ වායු බුබුළු පිටකරන අතර ප්‍රාථමික ඇරෝමැටික ඇමීන ස්ථායී ඩයසෝනියම් ලවණ සාදයි.

2. කාබයිල්ඇමීන් පරීක්ෂාව

   ප්‍රාථමික ඇමීන CHCl₃ සහ මධ්‍යසාරීය KOH සමඟ රත් කළ විට අධික දුර්ගන්ධයකින් යුත් අයිසොසයනයිඩ් සාදයි.

අද නයිට්‍රජන් අඩංගු කාබනික සංයෝග ප්‍රශ්න පුහුණු වන්න

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු

• හොෆ්මන් බ්‍රෝමමයිඩ් වියෝජනය මඟින් ප්‍රාථමික ඒමයිඩයක් එක් කාබන් පරමාණුවක් අඩු ප්‍රාථමික ඇමීනයක් බවට පත් කරයි.

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Chemistry Syllabus (Unit 10)

මුලින්ම ඉගෙන ගත යුත්තේ කුමක්ද?

විෂය නිර්දේශයේ ඊළඟට

නයිට්‍රජන් අඩංගු කාබනික සංයෝග විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන්නේ කොතැනද?

ශ්‍රේණිය 12 · වාරය 3