ක්ෂුද්‍රජීවීන්ගේ විවිධත්වය සහ ස්වභාවය — උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව

ක්ෂුද්‍රජීවීන්ගේ විවිධත්වය සහ ස්වභාවය ගැන මතක තබා ගත යුතු දේ කුමක්ද?

• ක්ෂුද්‍රජීවීන් සෛලීය (බැක්ටීරියා, ආකියා, දිලීර, ප්‍රෝටොසෝවා, ක්ෂුද්‍ර ඇල්ගී) සහ අසෛලීය ව්‍යුහයන්ගෙන් (වෛරස්, වයිරොයිඩ, ප්‍රියොන) සමන්විත වේ.
• බැක්ටීරියා රූපවිද්‍යාව: කොක්සයි (ගෝලාකාර), බැසිලයි (දණ්ඩාකාර), ස්පිරිලම් (සර්පිලාකාර), සහ විබ්‍රියෝ (කොමා හැඩැති); ග්‍රෑම් පැල්ලම් කිරීමෙන් ග්‍රෑම්-ධන (ඝන පෙප්ටිඩොග්ලයිකැන්, දම් පාට) සහ ග්‍රෑම්-සෘණ (තුනී පෙප්ටිඩොග්ලයිකැන් සහ පිටත ලිපොපොලිසැකරයිඩ පටලය, රෝස පාට) ලෙස වෙන් කෙරේ.
• වෛරස් යනු සෛල තුළ අනිවාර්ය පරපෝෂිතයන් වේ: ප්‍රවේණික හරයක් (DNA හෝ RNA) සහ කැප්සිඩය නම් ප්‍රෝටීන ආවරණයකින් සමන්විත වේ.
• දිලීර ලක්ෂණ: සුන්‍යෂ්ටික, කයිටින් සෛල බිත්ති සහිත අවශෝෂක විෂමපෝෂීන් වේ; ඒකසෛලික (යීස්ට්) හෝ සූත්‍රිකාමය (හයිෆා සහිත පුස්) වේ.
• අසෛලීය ආසාදක කාරක: වයිරොයිඩ (ආවරණ රහිත කෙටි තනි දාම RNA මඟින් ශාක රෝග ඇති කරයි) සහ ප්‍රියොන (මොළයේ ස්පොන්ජිමය පරිහානිය ඇති කරන ආසාදක ප්‍රෝටීන).

ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න (විනාඩියක්)

1. ග්‍රෑම් පැල්ලම් කිරීමේ අනුක්‍රමය

   ක්‍රිස්ටල් වයලට් (ප්‍රාථමික සායම) ⟶ අයඩින් (වර්ණබන්ධකය) ⟶ ඇල්කොහොල් (වර්ණහරකය) ⟶ සැෆ්‍රනින් (ප්‍රතිසායම).

2. වෛරස් ප්‍රජනන චක්‍ර

   ලයිටික් චක්‍රයේදී ධාරක සෛලය විනාශ වී නව වෛරස් පිටවේ; ලයිසොජනික් චක්‍රයේදී වෛරස් DNA ධාරක බැක්ටීරියා වර්ණදේහයට ඒකාබද්ධ වේ (Prophage).

3. ප්‍රියොන ප්‍රතිරෝධී බව

   ප්‍රියොනවල න්‍යෂ්ටික අම්ල නොමැති බැවින් සහ ස්ථායී ප්‍රෝටීන ව්‍යුහයක් ඇති බැවින් තාපය හා විෂබීජ නාශකවලට අධික ලෙස ප්‍රතිරෝධී වේ.

අද ක්ෂුද්‍රජීවීන්ගේ විවිධත්වය සහ ස්වභාවය ප්‍රශ්න පුහුණු වන්න

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 9

ඊළඟට එන්නේ කුමක්ද?

විෂය නිර්දේශයේ ඊළඟට

ක්ෂුද්‍රජීවීන්ගේ විවිධත්වය සහ ස්වභාවය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන්නේ කොතැනද?

ශ්‍රේණිය 13 · වාරය 3