ස්නායු ආවේග ජනනය සහ සම්ප්‍රේෂණය — උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව

ස්නායු ආවේග ජනනය සහ සම්ප්‍රේෂණය ගැන මතක තබා ගත යුතු දේ කුමක්ද?

• විවේක පටල විභවය (-70 mV): සක්‍රීය Na+/K+ පොම්පය (Na+ 3 ක් පිටතට සහ K+ 2 ක් ඇතුළට) සහ K+ විසරණයට පටලයේ ඇති ඉහළ පාරගම්‍යතාව මගින් පවත්වා ගනී.
• විධ්‍රැවීකරණය සහ ක්‍රියා විභවය: සීමක විභවය (-55 mV) ඉක්මවූ විට වෝල්ටීයතා-දොරටු Na+ මාර්ග විවෘත වේ; Na+ සීඝ්‍රයෙන් ඇතුළු වීමෙන් පටලය +30 mV දක්වා ධන ආරෝපණය වේ.
• ප්‍රතිධ්‍රැවීකරණය: Na+ මාර්ග වැසී වෝල්ටීයතා-දොරටු K+ මාර්ග විවෘත වේ; K+ පිටතට ගලා යාමෙන් නැවත ඍණ ආරෝපණය ඇති වේ (අධිධ්‍රැවීකරණය).
• පැනුම් සන්නයනය: මයලීකෘත අක්ෂණවල රැන්වියර් ගැට අතර ක්‍රියා විභවය පනිමින් ගමන් කිරීම නිසා ශක්තිය ඉතිරි වන අතර සම්ප්‍රේෂණ වේගය විශාල ලෙස වැඩි වේ.
• රසායනික උපාගමික සම්ප්‍රේෂණය: ආවේගය අග්‍රස්ථයට පැමිණීම -> Ca2+ ඇතුළු වීම -> ඇසිටයිල්කොලීන් විසිවීම -> පශ්චඋපාගමික පටලයේ ප්‍රතිග්‍රාහකවලට බැඳීම -> ඇසිටයිල්කොලිනෙස්ටරේස් මගින් බිඳවැටීම.

ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න (විනාඩියක්)

1. සර්ව හෝ ශූන්‍ය නියමය

   උත්තේජනය සීමක විභවය (-55 mV) කරා නොපැමිණියහොත් ක්‍රියා විභවයක් හට නොගනී; සීමාව පසු කළහොත් උපරිම විස්තාරයෙන් යුත් ආවේගයක් හටගනී.

2. අප්‍රතිචාරක කාලය

   නිරපේක්ෂ අප්‍රතිචාරක කාලය මගින් ස්නායු ආවේගය එක් දිශාවකට පමණක් ගමන් කිරීම සහතික කරයි.

3. උද්දීපන එදිරිව නිශේධන උපාගම

   EPSP පටලය විධ්‍රැවීකරණය කර ආවේගයක් ඇති කිරීමට නැඹුරු කරයි; IPSP පටලය අධිධ්‍රැවීකරණය කර ආවේග ඇතිවීම වළක්වයි.

අද ස්නායු ආවේග ජනනය සහ සම්ප්‍රේෂණය ප්‍රශ්න පුහුණු වන්න

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 5

මුලින්ම ඉගෙන ගත යුත්තේ කුමක්ද?

ඊළඟට එන්නේ කුමක්ද?

විෂය නිර්දේශයේ ඊළඟට

ස්නායු ආවේග ජනනය සහ සම්ප්‍රේෂණය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන්නේ කොතැනද?

ශ්‍රේණිය 13 · වාරය 1