ධාරිත්‍රක සහ ධාරිතාව — උ/පෙළ භෞතික විද්‍යාව

ධාරිත්‍රක සහ ධාරිතාව ගැන මතක තබා ගත යුතු දේ කුමක්ද?

• ධාරිත්‍රක සහ ධාරිතාව (C): විභව අන්තර ඒකකයකට ගබඩා කරගත හැකි ආරෝපණ ප්‍රමාණයයි: C = Q / V (ඒකක Farad = C/V).
• සමාන්තර තහඩු ධාරිත්‍රකය: C = (ε_r ε0 A) / d; පාරවිද්‍යුත් ද්‍රව්‍යයක් ඇතුළු කළ විට ධාරිතාව ε_r ගුණයකින් වැඩිවේ.
• ධාරිත්‍රක සංයෝජන: සමාන්තරගතව: C_eq = C1 + C2 + C3 (සමාන වෝල්ටීයතාව, ආරෝපණ එකතුවේ); ශ්‍රේණිගතව: 1 / C_eq = 1/C1 + 1/C2 + 1/C3 (සමාන ආරෝපණය, වෝල්ටීයතා එකතුවේ).
• ගබඩා වන ශක්තිය: U = (1/2) Q V = (1/2) C V² = Q² / (2C); තහඩු අතර විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයේ ගබඩා වේ; ශක්ති ඝනත්වය u_e = (1/2) ε0 E².

ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න (විනාඩියක්)

1. පාරවිද්‍යුතය ඇතුළු කිරීමේදී

   බැටරිය සම්බන්ධව (V නියතයි): C වැඩිවේ, Q වැඩිවේ, E නියතයි, U වැඩිවේ; බැටරිය විසන්ධි කර (Q නියතයි): C වැඩිවේ, V අඩුවේ, E අඩුවේ, U අඩුවේ.

2. ආරෝපණ හුවමාරුවේදී ශක්ති හානිය

   ආවේශිත ධාරිත්‍රකයක් අනෙක් ධාරිත්‍රකයකට සම්බන්ධ කළ විට තාපය හා විකිරණ ලෙස ශක්තිය හානිවේ: ΔU = (1/2) [ (C1 C2) / (C1 + C2) ] V1².

3. පාරවිද්‍යුත් බිඳවැටීම

   ද්‍රව්‍යයකට විසර්ජනය නොවී දරාගත හැකි උපරිම විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රය එහි පාරවිද්‍යුත් ප්‍රබලතාවයි (වාතය ≈ 3 × 10⁶ V/m).

අද ධාරිත්‍රක සහ ධාරිතාව ප්‍රශ්න පුහුණු වන්න

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Physics Resource Book - Unit 6: Electrostatic Field

මුලින්ම ඉගෙන ගත යුත්තේ කුමක්ද?

විෂය නිර්දේශයේ ඊළඟට

ධාරිත්‍රක සහ ධාරිතාව විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන්නේ කොතැනද?

ශ්‍රේණිය 12 · වාරය 3