මානව රෝගකාරක ක්ෂුද්‍රජීවීන් සහ බෝවන රෝග — උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව

මානව රෝගකාරක ක්ෂුද්‍රජීවීන් සහ බෝවන රෝග ගැන මතක තබා ගත යුතු දේ කුමක්ද?

• බෝවන රෝග යනු ධාරක පටක ආක්‍රමණය කරමින් රෝග ලක්ෂණ ඇති කළ හැකි වෛරස්, බැක්ටීරියා, දිලීර සහ ප්‍රොටොසෝවා වැනි ක්ෂුද්‍රජීවීන් මගින් ඇතිවන රෝග වේ.
• කොක්ගේ උපකල්පන 4: රෝගකාරක ක්ෂුද්‍රජීවියා හඳුනාගැනීමේ විද්‍යාත්මක පදනමයි: 1) සෑම රෝගියෙකු තුළම ක්ෂුද්‍රජීවියා සිටීම, 2) ශුද්ධ ප්‍රභේදයක් ලෙස වගා කිරීම, 3) නිරෝගී සතෙකුට ඇතුළු කළ විට රෝගය ඇතිවීම, 4) එම සත්වයාගෙන් නැවත එම ක්ෂුද්‍රජීවියාම වෙන්කර ගැනීම.
• සම්ප්‍රේෂණ මාර්ග: වාතය මගින් (ක්ෂය රෝගය, ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා), ජලය සහ ආහාර මගින් (කොලරාව, ටයිෆොයිඩ්), වාහකයන් මගින් (ඇනොෆිලීස් මගින් මැලේරියාව, ඊඩිස් මගින් ඩෙංගු), සහ සෘජු ලිංගික ස්පර්ශය මගින් (HIV, සිෆිලිස්).
• ව්යාධිජනක යාන්ත්‍රණ: බහිර්විෂ (බැක්ටීරියා මගින් පිටතට ශ්‍රාවය කරන තාප අස්ථායී ප්‍රෝටීන - පිටගැස්ම, කොලරා විෂ) සහ අන්තර්විෂ (ග්‍රෑම් ඍණ බැක්ටීරියාවල බාහිර පටලයේ ඇති LPS ලිපොපොලිසැකරයිඩ - උණ සහ සෙප්ටික් කම්පනය ඇති කරයි).
• වසංගත විද්‍යාත්මක පද: ආවේණික (යම් ප්‍රදේශයක නිරන්තරයෙන් පවතින), වසංගත (ප්‍රදේශයක හදිසියේ බහුලව පැතිරෙන), සහ සාර්ව වසංගත (ලොව පුරා රටවල් ගණනාවක පැතිරෙන).

ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න (විනාඩියක්)

1. බහිර්විෂ එදිරිව අන්තර්විෂ

   බහිර්විෂ ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයකින් මාරාන්තික වන අතර විශේෂිත ඉලක්ක සෛල වලට බලපායි (ටොක්සොයිඩ් එන්නත් සෑදිය හැක); අන්තර්විෂ සාමාන්‍ය උණ සහ ප්‍රදාහය ඇති කරන අතර ටොක්සොයිඩ් සෑදිය නොහැක.

2. කොක්ගේ උපකල්පනවල සීමාවන්

   සියලුම වෛරස් සහ ලාදුරු බැක්ටීරියාව වැනි සෛලීය නොවන මාධ්‍යවල වගා කළ නොහැකි ක්ෂුද්‍රජීවීන් සඳහා මෙය යෙදිය නොහැක.

3. බීජෞෂණ සමය

   රෝගකාරකයා දේහයට ඇතුළු වූ මොහොතේ සිට පළමු රෝග ලක්ෂණය මතුවන තෙක් ගතවන කාලයයි.

අද මානව රෝගකාරක ක්ෂුද්‍රජීවීන් සහ බෝවන රෝග ප්‍රශ්න පුහුණු වන්න

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 9

මුලින්ම ඉගෙන ගත යුත්තේ කුමක්ද?

ඊළඟට එන්නේ කුමක්ද?

විෂය නිර්දේශයේ ඊළඟට

මානව රෝගකාරක ක්ෂුද්‍රජීවීන් සහ බෝවන රෝග විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන්නේ කොතැනද?

ශ්‍රේණිය 13 · වාරය 3