ක්ෂුද්‍රජීවී ගහන පාලනය කිරීමේ ක්‍රමවේද — උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව

ක්ෂුද්‍රජීවී ගහන පාලනය කිරීමේ ක්‍රමවේද ගැන මතක තබා ගත යුතු දේ කුමක්ද?

• ක්ෂුද්‍රජීවී පාලනයේ අරමුණ වන්නේ භෞතික හා රසායනික ක්‍රම මගින් රෝග බෝවීම, ආහාර නරක්වීම සහ දූෂණය වීම වැළැක්වීමයි.
• ජන්ධ්‍යාකරණය යනු බැක්ටීරියා අන්තඃබීජාණු (වඩාත්ම ප්‍රතිරෝධී ව්‍යුහයන්) ඇතුළුව සියලුම ජීවී ක්ෂුද්‍රජීවීන් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කිරීමයි; ඕටෝක්ලේව් (Autoclave) හෝ වියළි තාප උදුන් මගින් සිදු කරයි.
• විෂබීජ නාශනය (Disinfection) අජීවී ද්‍රව්‍ය මත ක්ෂුද්‍රජීවීන් ආරක්ෂිත මට්ටමකට අඩු කරයි; පූතිනාශනය (Antisepsis) ජීවී පටක මත (සම මත) විෂබීජ නැසීමට 70% එතනෝල් හෝ අයඩින් භාවිත කිරීමයි.
• භෞතික පාලන ක්‍රම: පීඩනය යටතේ තෙත් තාපය (ඕටෝක්ලේව්: 121°C, රාත්තල් 15 පීඩනය, මිනිත්තු 15-20), වියළි තාපය (160°C-170°C පැය 2 ක්), පාස්චරීකරණය (72°C තත්පර 15 ක් කිරි විෂබීජහරණයට), පටල පෙරීම (0.22 μm සිදුරු), සහ විකිරණ (UV ආලෝකය, ගැමා කිරණ).
• ප්‍රතිජීවක: බැක්ටීරියා සෛල බිත්ති සංස්ලේෂණය වළක්වන (පෙනිසිලින්), රයිබසෝම ප්‍රෝටීන් සංස්ලේෂණය අවහිර කරන (ටෙට්‍රාසයික්ලින්), සහ DNA සංස්ලේෂණය අවහිර කරන ඖෂධ.

ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න (විනාඩියක්)

1. ඕටෝක්ලේව් සම්මත මිනුම්

   121°C උෂ්ණත්වය, 15 psi පීඩනය සහ මිනිත්තු 15-20 කාලය බැක්ටීරියා අන්තඃබීජාණු විනාශ කිරීමේ විශ්වීය සම්මතයයි.

2. 70% මධ්‍යසාරයේ කාර්යක්ෂමතාව

   100% පිරිසිදු මධ්‍යසාරයට වඩා 70% මධ්‍යසාර ද්‍රාවණය සෛල පටල විනිවිද ගොස් ප්‍රෝටීන විනාශ කිරීමට වඩාත් ඵලදායී වන්නේ ජලය අඩංගු වීම නිසාය.

3. ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධීතාව (AMR)

   ප්‍රතිජීවක වැරදි ලෙස හා අධිකව භාවිත කිරීම නිසා ප්‍රතිරෝධී සුපිරි බැක්ටීරියා (MRSA) බිහිවීම ලොවටම දැඩි තර්ජනයකි.

අද ක්ෂුද්‍රජීවී ගහන පාලනය කිරීමේ ක්‍රමවේද ප්‍රශ්න පුහුණු වන්න

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 9

මුලින්ම ඉගෙන ගත යුත්තේ කුමක්ද?

ඊළඟට එන්නේ කුමක්ද?

විෂය නිර්දේශයේ ඊළඟට

ක්ෂුද්‍රජීවී ගහන පාලනය කිරීමේ ක්‍රමවේද විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන්නේ කොතැනද?

ශ්‍රේණිය 13 · වාරය 3