ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සහ අපජල කළමනාකරණය — උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව

ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සහ අපජල කළමනාකරණය ගැන මතක තබා ගත යුතු දේ කුමක්ද?

• පානීය ජල පිරිපහදු අදියර: කැටිගැස්වීම (ඇලම් එකතු කිරීම) -> අවසාදනය -> වැලි පෙරීම (අත්හිටුවන ලද අංශු ඉවත් කිරීම) -> විෂබීජ නාශනය (ක්ලෝරීනකරණය මගින් රෝගකාරක ක්ෂුද්‍රජීවීන් විනාශ කිරීම).
• කොලිෆෝම් බැක්ටීරියා දර්ශක: ජලයේ ඇති සියලුම රෝගකාරක සෘජුව සෙවීම අපහසු බැවින්, අසූචි දූෂණය හඳුනාගැනීමේ විශ්වීය දර්ශක ක්ෂුද්‍රජීවියා ලෙස Escherichia coli (ඊ. කෝලයි) ප්‍රමුඛ මල කොලිෆෝම් බැක්ටීරියා භාවිත කරයි.
• සම්මත කොලිෆෝම් පරීක්ෂාව: පියවර 3 කි — 1) අනුමාන පරීක්ෂාව (ලැක්ටෝස් පැසවා වායු බුබුළු පිටවීම - MPN අගය), 2) තහවුරු කිරීමේ පරීක්ෂාව (EMB මාධ්‍යයේ ලෝහමය කොළ පැහැ දීප්තියක් සහිත E. coli ජනපද සෑදීම), 3) සම්පූර්ණ කිරීමේ පරීක්ෂාව.
• අපජල පිරිපහදුව: ප්‍රාථමික පිරිපහදුව භෞතිකව ඝන ද්‍රව්‍ය ඉවත් කරයි; ද්විතීයික (ජෛවීය) පිරිපහදුව සක්‍රීය මඩ ක්‍රමය මගින් වායුගෝලීය බැක්ටීරියා යොදාගෙන දියවී ඇති කාබනික ද්‍රව්‍ය දිරාපත් කර BOD අගය විශාල ලෙස පහත හෙළයි.
• තෘතීයික පිරිපහදුව සහ මඩ පැසවීම: තෘතීයික පිරිපහදුවෙන් නයිට්‍රේට් හා පොස්පේට් ඉවත් කර සුපෝෂණය වළක්වයි; නිර්වායු ජීර්ණයේදී මෙතනොජනක බැක්ටීරියා මගින් ජෛව වායු (CH4) නිපදවයි.

ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න (විනාඩියක්)

1. ජෛව රසායනික ඔක්සිජන් ඉල්ලුම (BOD)

   ජල නියැදියක ඇති කාබනික ද්‍රව්‍ය 20°C දී දින 5 ක් තුළ දිරාපත් කිරීමට වායුගෝලීය ක්ෂුද්‍රජීවීන්ට අවශ්‍ය ඔක්සිජන් ප්‍රමාණයයි; ඉහළ BOD අගයක් යනු අධික කාබනික දූෂණයයි.

2. ඊ. කෝලයි කදිම දර්ශකයක් වීමට හේතු

   ක්ෂීරපායී අසූචිවල අතිවිශාල සංඛ්‍යාවකින් පැවතීම, සාමාන්‍ය පිරිසිදු ජලයේ ස්වභාවිකව නොවැඩීම, සහ රසායනාගාරයේදී පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකි වීම.

3. සක්‍රීය මඩ ක්‍රමය

   අඛණ්ඩව වාතය බුබුළු දැමීමෙන් වායුගෝලීය ක්ෂුද්‍රජීවී සමූහය වර්ධනය වී කාබනික අපද්‍රව්‍ය ක්ෂුද්‍රජීවී ජෛව ස්කන්ධය බවට පත් කර පහසුවෙන් අඩියෙහි තැන්පත් වීම.

අද ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සහ අපජල කළමනාකරණය ප්‍රශ්න පුහුණු වන්න

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 9

මුලින්ම ඉගෙන ගත යුත්තේ කුමක්ද?

ඊළඟට එන්නේ කුමක්ද?

විෂය නිර්දේශයේ ඊළඟට

ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සහ අපජල කළමනාකරණය විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන්නේ කොතැනද?

ශ්‍රේණිය 13 · වාරය 3