ඝන අපද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සහ පාරිසරික වැදගත්කම — උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව

ඝන අපද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සහ පාරිසරික වැදගත්කම ගැන මතක තබා ගත යුතු දේ කුමක්ද?

• ඝන අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය සඳහා 5R මූලධර්මය: ප්‍රතික්ෂේප කිරීම (Refuse), අඩු කිරීම (Reduce), නැවත භාවිතය (Reuse), ප්‍රතිචක්‍රීකරණය (Recycle), සහ බලශක්ති ප්‍රතිසාධනය (Recover).
• කොම්පෝස්ට්කරණය: බැක්ටීරියා, ඇක්ටිනොබැක්ටීරියා සහ දිලීර මගින් කාබනික අපද්‍රව්‍ය වායුගෝලීයව දිරාපත් කර පසට හිතකර පෝෂක බහුල කොම්පෝස්ට් පොහොර බවට පත් කිරීම.
• සනීපාරක්ෂක බිම් පිරවුම් (Sanitary Landfills): විවෘත කසළ ගොඩවල් මෙන් නොව, භූගත ජලයට විෂ කාන්දු වීම වැළැක්වීමට නොපාරගම්‍ය මැටි සහ පොලිතීන් ලයිනර්, කාන්දු පෙරණ පිරිපහදු සහ මීතේන් වායු එකතු කිරීමේ නල පද්ධති සහිතව විද්‍යාත්මකව නිර්මාණය කෙරේ.
• අකාබනික ද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය: ප්ලාස්ටික් (PET, HDPE), වීදුරු, ඇලුමිනියම් සහ ලෝහ නැවත භාවිතය මගින් ස්වභාවික සම්පත් ක්ෂය වීම සහ පරිසර දූෂණය අවම කරයි.
• අක්‍රමවත් කසළ බැහැර කිරීමේ සෞඛ්‍ය අවදානම්: ඩෙංගු වාහක මදුරුවන් බෝවීම, මීයන් මගින් ලෙප්ටොස්පයිරෝසිස් (මී උණ) පැතිරීම, සහ විවෘතව කසළ පිළිස්සීමෙන් පිළිකාකාරක ඩයොක්සින් වායු පිටවීම.

ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න (විනාඩියක්)

1. කොම්පෝස්ට්කරණයේ තාපකාමී අවධිය

   ක්ෂුද්‍රජීවීන්ගේ පරිවෘත්තීය තාපය නිසා උෂ්ණත්වය 55-65°C දක්වා ඉහළ යයි; එමගින් වල් පැලෑටි බීජ සහ රෝගකාරක විනාශ වී පොහොර විෂබීජහරණය වේ.

2. කාබන්-නයිට්‍රජන් (C:N) අනුපාතය

   සාර්ථක කොම්පෝස්ට් නිෂ්පාදනයට ප්‍රශස්ත C:N අනුපාතය 25:1 ත් 30:1 ත් අතර විය යුතුය.

3. කාන්දු පෙරණය (Leachate)

   කසළ ගොඩවල් හරහා වැසි ජලය කාන්දු වීමේදී විෂ රසායන සහ බැර ලෝහ දියවී සෑදෙන කළු පැහැති විෂ දියරය භූගත ජලයට එක්වීම දැඩි පාරිසරික ගැටලුවකි.

අද ඝන අපද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සහ පාරිසරික වැදගත්කම ප්‍රශ්න පුහුණු වන්න

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 9

මුලින්ම ඉගෙන ගත යුත්තේ කුමක්ද?

ඊළඟට එන්නේ කුමක්ද?

විෂය නිර්දේශයේ ඊළඟට

ඝන අපද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සහ පාරිසරික වැදගත්කම විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන්නේ කොතැනද?

ශ්‍රේණිය 13 · වාරය 3