ආහාර සංරක්ෂණය සහ පසු අස්වනු හානි අවම කිරීම — උ/පෙළ ජීව විද්‍යාව

ආහාර සංරක්ෂණය සහ පසු අස්වනු හානි අවම කිරීම ගැන මතක තබා ගත යුතු දේ කුමක්ද?

• පසුඅස්වනු හානිය යනු අස්වැන්න නෙළීමේ සිට පාරිභෝගිකයා අතට පත්වන තෙක් ආහාර ද්‍රව්‍යවල සිදුවන ප්‍රමාණාත්මක හා ගුණාත්මක හානියයි (ශ්‍රී ලංකාවේ මෙය 30-40% දක්වා ඉහළ අගයක් ගනී).
• පසුඅස්වනු හානියට හේතු: ප්‍රවාහනයේදී සිදුවන යාන්ත්‍රික තැළීම්, අධික ශ්වසනය සහ එතිලීන් මගින් වේගයෙන් ඉදීම, සහ ක්ෂුද්‍රජීවී ආසාදන.
• ආහාර කල් තබා ගැනීමේ මූලධර්ම: ක්ෂුද්‍රජීවී වර්ධනය නිශේධනය කිරීම, ආහාරයේ ස්වාභාවික එන්සයිම අක්‍රීය කිරීම, සහ රසායනික ඔක්සිකරණය වැළැක්වීම.
• උෂ්ණත්වය මගින් කල් තබා ගැනීම: අඩු උෂ්ණත්වය (ශීතකරණය 1-4°C මගින් ක්ෂුද්‍රජීවී ක්‍රියා මන්දගාමී කරයි; අධිශීතකරණය -18°C මගින් ජලය අයිස් බවට පත් කර සෛල ක්‍රියා නවතයි) සහ ඉහළ උෂ්ණත්වය (පාස්චරීකරණය, ටින් කිරීම).
• ජල ක්‍රියාකාරිත්වය අඩු කිරීම සහ රසායනික කල්තබාගැනීමේ ද්‍රව්‍ය: විජලනය (වියළීම), ආස්‍රැතික විජලනය (මාළු ලුණු දැමීම, පළතුරු සීනි දැමීම), සහ රසායනික ද්‍රව්‍ය (සෝඩියම් බෙන්සොඒට්, සල්ෆර් ඩයොක්සයිඩ්, පොටෑසියම් මෙටාබයිසල්ෆයිට්).

ඔබම පරීක්ෂා කර බලන්න (විනාඩියක්)

1. ජල ක්‍රියාකාරිත්වය (aw)

   ආහාරයේ ඇති නිදහස් ජල ප්‍රමාණය මනිනු ලබයි; aw අගය 0.91 ට අඩු වූ විට බැක්ටීරියාද, 0.80 ට අඩු වූ විට පුස් දිලීරද වර්ධනය විය නොහැක.

2. පාලිත වායුගෝලීය ගබඩා (CAS)

   ඔක්සිජන් මට්ටම අඩු කර (1-3%) කාබන් ඩයොක්සයිඩ් මට්ටම වැඩි කර (2-5%) ගබඩා කිරීමෙන් පලතුරුවල ශ්වසනය අඩාල කර මාස ගණනක් නැවුම්ව තබාගත හැක.

3. ප්ලාස්ටික් කූඩ භාවිතයේ වැදගත්කම

   එළවළු ප්‍රවාහනයේදී ගෝනි වෙනුවට දැඩි ප්ලාස්ටික් කූඩ භාවිත කිරීමෙන් තැලීම් හා පොඩිවීම් නිසා සිදුවන 70% කට වැඩි පසුඅස්වනු හානිය වළක්වා ගත හැක.

අද ආහාර සංරක්ෂණය සහ පසු අස්වනු හානි අවම කිරීම ප්‍රශ්න පුහුණු වන්න

මූලාශ්‍රය: NIE G.C.E. (A/L) Biology Syllabus & Resource Book, Unit 10

මුලින්ම ඉගෙන ගත යුත්තේ කුමක්ද?

ඊළඟට එන්නේ කුමක්ද?

විෂය නිර්දේශයේ ඊළඟට

ආහාර සංරක්ෂණය සහ පසු අස්වනු හානි අවම කිරීම විෂය නිර්දේශයේ පිහිටන්නේ කොතැනද?

ශ්‍රේණිය 13 · වාරය 3