ශ්‍රේණිය 13 — වාරය 2

ප්‍රවේණික ද්‍රව්‍යවල අණුක පදනම සහ ව්‍යුහය

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• ප්‍රමුඛ සහ පසුගාමී දාම: ප්‍රමුඛ දාමය ප්‍රතිවලිත දෙබල දෙසට අඛණ්ඩව 5' සිට 3' ට සංස්ලේෂණය වේ; පසුගාමී දාමය දෙබලෙන් ඉවතට ඔකසාකි ඛණ්ඩ ලෙස අසන්තතිකව සෑදේ.
• DNA පොලිමරේස් දිශානතිය: මෙම එන්සයිමයට නව නියුක්ලියෝටයිඩ එක් කළ හැක්කේ නිදහස් 3'-OH අන්තයට පමණි; එබැවින් සංස්ලේෂණය සැමවිටම 5' සිට 3' දිශාවට සිදුවේ.
• හයිඩ්‍රජන් බන්ධන ස්ථායීතාව: G-C අතර හයිඩ්‍රජන් බන්ධන 3 ක් ඇති බැවින්, G-C බහුල DNA ඛණ්ඩ වියෝජනය කිරීමට A-T බහුල ඛණ්ඩවලට වඩා වැඩි උෂ්ණත්වයක් අවශ්‍ය වේ.

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

ද්විත්ව පොට ඩීඑන්ඒ (DNA) සාම්පලයක, මුළු නයිට්‍රජනීය භෂ්ම අතුරින් ඇඩිනීන් ප්‍රතිශතය 28% කි. සයිටොසීන් භෂ්ම ප්‍රතිශතය කොපමණද?

1. A. 22%
2. B. 28%
3. C. 24%
4. D. 44%

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.

ජාන සහ ජාන ප්‍රකාශනය වන ආකාරය

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• අච්චු දාමය සහ කේතන දාමය: අච්චු දාමය (3' සිට 5') mRNA ට පූරක වේ; කේතන දාමයේ (5' සිට 3') නියුක්ලියෝටයිඩ අනුක්‍රමය mRNA අනුක්‍රමයට සම්පූර්ණයෙන්ම සමාන වේ (T වෙනුවට U පිහිටීම හැර).
• tRNA ව්‍යුහය: එක් කෙළවරක ඇන්ටිකෝඩෝන ත්‍රිකය ද 3' අන්තයේ ඇමයිනෝ අම්ල බන්ධන ස්ථානය ද (CCA-3') පිහිටයි.
• ආරම්භක කෝඩෝනය: AUG මඟින් මෙතියොනීන් (Met) ඇමයිනෝ අම්ලය කේතනය කරන අතරම පරිවර්තන ආරම්භක සංඥාව ලෙසද ක්‍රියා කරයි.

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

DNA අච්චු පොටෙහි භෂ්ම අනුක්‍රමය 3'-TAC GGA CTT ACT-5' නම්, පිටපත් කිරීමේදී (transcription) සංස්ලේෂණය වන mRNA කෝඩෝන අනුක්‍රමය කුමක්ද?

1. A. 5'-UAC GGA CUU ACU-3'
2. B. 5'-ATG CCT GAA TGA-3'
3. C. 3'-AUG CCU GAA UGA-5'
4. D. 5'-AUG CCU GAA UGA-3'

පිළිතුරු තේරීම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.

විකෘතිවල අණුක පදනම

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• දෑකැති සෛල රක්තහීනතාවේ අණුක පදනම: තනි භෂ්ම ආදේශනයක් නිසා (DNA හි GAG යන්න GTG වීමෙන්; mRNA හි GAG යන්න GUG වීමෙන්) හිමොග්ලොබින් β දාමයේ 6 වන ස්ථානයේ ඇති ග්ලුටැමික් අම්ලය වෙනුවට වැලයින් ආදේශ වේ.
• දේහ විකෘති සහ ප්‍රජනක විකෘති: දේහ සෛලවල සිදුවන විකෘති ඊළඟ පරම්පරාවට සම්ප්‍රේෂණය නොවේ; ප්‍රජනක සෛලවල සිදුවන විකෘති ඊළඟ පරම්පරාවලට සම්ප්‍රේෂණය වේ.
• විෂමවර්ණදේහීතාව (Aneuploidy) සහ බහුවර්ණදේහීතාව (Polyploidy): තනි වර්ණදේහයක් අඩුවීම හෝ වැඩිවීම Aneuploidy වේ (උදා. ඩවුන් සහලක්ෂණය); මුළු වර්ණදේහ කට්ටලයක්ම වැඩිවීම Polyploidy වේ.

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

තනි නියුක්ලියෝටයිඩ ආදේශනයක් මඟින් ඇමයිනෝ අම්ලයක් සංකේතවත් කරන කෝඩෝනයක් නොමේරූ නැවතුම් කෝඩෝනයක් (stop codon) බවට පත් කරන ලක්ෂ්‍ය විකෘතිය කුමක්ද?

1. A. Nonsense mutation
2. B. Frameshift mutation
3. C. Silent mutation
4. D. Missense mutation

පිළිතුරු තේරීම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.

ජාන තාක්ෂණයේ මෙවලම් සහ ශිල්පක්‍රම

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• ජෙල් විද්‍යුත් විච්ඡේදනයේ සංචලතාව: DNA අණු පොස්පේට් නිසා සෘණ ආරෝපිත බැවින් ධන ඇනෝඩය දෙසට ගමන් කරයි; කුඩා DNA ඛණ්ඩ වේගයෙන් හා දුරින් ගමන් කරයි.
• PCR චක්‍රයේ පියවර 3: ස්වභාවිකත්ව විනාශය (94°C දී දාම වෙන්වීම), ඇනීකරණය (55°C දී ප්‍රයිමර බැඳීම), දික්වීම (72°C දී Taq පොලිමරේස් මඟින් නව දාම සංස්ලේෂණය).
• ප්‍රතිලෝම ට්‍රාන්ස්ක්‍රිප්ටේස්: ඉන්ට්‍රෝන රහිත cDNA සෑදීමට පරිණත mRNA අච්චුවක් ලෙස යොදා ගනිමින් ක්‍රියා කරයි.

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

ප්‍රතිසංයෝජිත DNA තාක්ෂණයේදී ප්ලාස්මිඩ වාහකයක් තුළට බාහිර DNA ඛණ්ඩයක් සම්බන්ධ කිරීම සඳහා පොස්පොඩයිඑස්ටර බන්ධන සෑදීම උත්ප්‍රේරණය කරන එන්සයිමය කුමක්ද?

1. A. DNA ligase
2. B. Restriction endonuclease
3. C. Reverse transcriptase
4. D. DNA polymerase

පිළිතුරු තේරීම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.

ජාන තාක්ෂණයේ ප්‍රායෝගික යෙදීම්

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• රන්වන් සහල්වල අරමුණ: ළමා අන්ධභාවය සහ විටමින් A ඌනතාව මඟහරවා ගැනීම සඳහා සහල් බීජයේ එන්ඩොස්පර්මයේ බීටා-කැරොටින් සංස්ලේෂණය කිරීම.
• Bt විෂෙහි විශේෂිතභාවය: Cry ප්‍රෝටීනය විෂ සහිත වන්නේ භෂ්මීය ආන්ත්‍රික pH අගයක් සහිත කෘමි කීටයන්ට පමණි; මිනිසුන්ට හානිකර නොවේ.
• ජෛව සදාචාරාත්මක ගැටලු: ආසාත්මිකතා අවදානම, වල් පැලෑටිවලට ජාන කාන්දු වීම (Superweeds), සහ ජෛව විවිධත්වයට වන තර්ජන.

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

ප්‍රතිසංයෝජිත DNA තාක්ෂණය මඟින් මානව ඉන්සියුලින් නිපදවීමේදී, ඉන්සියුලින් පොලිපෙප්ටයිඩ ප්‍රකාශනය කිරීම සඳහා ධාරක ජීවියා ලෙස බහුලවම භාවිත වන බැක්ටීරියාව කුමක්ද?

1. A. Escherichia coli
2. B. Bacillus thuringiensis
3. C. Agrobacterium tumefaciens
4. D. Streptomyces griseus

පිළිතුරු තේරීම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.

පරිසර පද්ධතියක සංරචක සහ සම්බන්ධතා

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• තරගකාරී බැහැර කිරීමේ මූලධර්මය (ගවුස්ගේ නියමය): එකම සීමාකාරී සම්පත් සඳහා තරග කරන සර්වසම නිඛේත සහිත විශේෂ දෙකකට එකම පරිසරයක දිගුකල් සහජීවනයෙන් සිටිය නොහැක; එක් විශේෂයක් අනෙකා බැහැර කරයි.
• සම්පත් බෙදාගැනීම: තරගකාරී විශේෂ විවිධ සම්පත් හෝ ස්ථාන පරිභෝජනය කිරීමට හැඩගැසීම (උදා: ගසක විවිධ උස මට්ටම්වල ආහාර සොයන කුරුල්ලන්).
• ප්‍රධාන විශේෂ (Keystone species): පරිසර පද්ධතියක සමස්ත සමතුලිතතාවය සහ ජෛව විවිධත්වය පවත්වා ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය, නමුත් ගහන ප්‍රමාණයෙන් අඩු විශේෂ.

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

පරිසර විද්‍යාවේදී, කිසියම් ජීවී විශේෂයක් තම ජෛවීය සහ අජෛවීය පරිසරය තුළ ඉටුකරන සම්පූර්ණ ක්‍රියාකාරී කාර්යභාරය, සම්පත් පරිභෝජනය සහ අවකාශය හඳුන්වන සංකල්පය කුමක්ද?

1. A. Physical habitat
2. B. Ecological niche
3. C. Trophic level
4. D. Ecological biome

පිළිතුරු තේරීම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.

පරිසර පද්ධතියක ප්‍රධාන ක්‍රියාවලි

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• ශක්ති පිරමිඩ කිසිවිටෙකත් ප්‍රතිලෝම නොවීමට හේතුව: තාපගති විද්‍යාවේ දෙවන නියමයට අනුව ශක්තිය පෝෂී මට්ටමෙන් මට්ටමට මාරු වන විට තාපය ලෙස හානි වන නිසා ඉහළ මට්ටම්වල ශක්තිය සැමවිටම අඩු වේ.
• ජෛව විශාලනය: DDT සහ රසදිය වැනි දිරාපත් නොවන මේද-ද්‍රාව්‍ය විෂ ද්‍රව්‍ය ආහාර දාමයේ ඉහළට යත්ම පටක තුළ සාන්ද්‍රණය වැඩිවීම.
• නයිට්‍රීකරණය: නයිට්‍රොසොමොනාස් මගින් ඇමෝනියා -> නයිට්‍රයිට් බවටද, නයිට්‍රොබැක්ටර් මගින් නයිට්‍රයිට් -> නයිට්‍රේට් (ශාක උරාගන්නා ආකාරය) බවටද පත් කරයි.

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

තාපගති විද්‍යාවේ දෙවන නියමයට අනුකූලව, ස්වභාවික බාධාවලට ලක්නොවූ කිසිදු පරිසර පද්ධතියක කිසිවිටෙකත් උඩුයටිකුරු (ප්‍රතිලෝම) විය නොහැකි පාරිසරික පිරමිඩය කුමක්ද?

1. A. Pyramid of energy
2. B. Pyramid of biomass
3. C. Pyramid of numbers
4. D. Pyramid of standing crop

පිළිතුරු තේරීම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.

ලෝකයේ ප්‍රධාන ජෛව හෝම (Biomes)

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• ජෛවෝම තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධක: වාර්ෂික සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය සහ වාර්ෂික සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනය ජෛවෝම පැතිරීම තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධක දෙකයි.
• ස්ථිර හිම තට්ටුව (Permafrost): තුන්ද්‍රා කලාපයේ පස ගැඹුරට මිදී ඇති බැවින් මුල් ගැඹුරට ගමන් කළ නොහැකි අතර කෙටි ගිම්හානයේදී වගුරු බිම් ඇතිවේ.
• නිවර්තන පසෙහි පෝෂක විරුද්ධාභාසය: ඉහළ ජෛව ස්කන්ධයක් තිබුණද, ඉහළ උෂ්ණත්වය හා ආර්ද්‍රතාවය නිසා දිරාපත්වීම ඉතා වේගවත් වී පෝෂක වහාම ශාක උරාගන්නා බැවින් පසෙහි පෝෂක ඉතා අඩුය.

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

අඛණ්ඩ උපපාංශු නිත්‍යතුහින තත්ත්වය (permafrost), කෙටි සීතල ග්‍රීෂ්ම ඍතුව, උස් ගස් නොමැතිකම සහ ලයිකන, පාසි හා කුරු තෘණ ශාකවලින් සමන්විත ලෝක ගොඩබිම් ජෛවකලාපය කුමක්ද?

1. A. Temperate Deciduous Forest
2. B. Chaparral
3. C. Arctic Tundra
4. D. Boreal Coniferous Forest (Taiga)

පිළිතුරු තේරීම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ පරිසර පද්ධති

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• ශ්‍රී ලංකාවේ ජෛව විවිධත්ව උණුසුම් කලාපය: බටහිර ඝාට්ස් සමග ශ්‍රී ලංකාව ලෝකයේ ප්‍රධාන ජෛව විවිධත්ව උණුසුම් කලාප 36 න් එකක් ලෙස නම් කර ඇත්තේ ඉහළ ආවේණිකත්වය සහ වාසස්ථාන අහිමිවීමේ තර්ජනය නිසාය.
• කඩොලාන අනුවර්තන: ජලාබුජ ප්‍රරෝහණය (මව් ශාකයේදීම බීජ ප්‍රරෝහණය වීම - රයිසොෆෝරා) සහ වායුධර මුල් (ශ්වසන මුල් - අවිසීනියා) ලවණ සහිත නිර්වායු මඩ පසට ඔරොත්තු දීමට උපකාරී වේ.
• විල්ලු පරිසර පද්ධති: මහවැලි නිම්නයේ සහ විල්පත්තුවේ පිහිටි සුවිශේෂී තැනිතලා විල් වන අතර අලින්ට තෘණ සැපයීමට සහ පක්ෂීන්ට රැකවරණය දීමට වැදගත් වේ.

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිරිව ඇති විශාලතම ප්‍රාථමික නිවර්තන පහතරට තෙත් වැසි වනාන්තරය නියෝජනය කරන රක්ෂිතය කුමක්ද?

1. A. Horton Plains National Park
2. B. Sinharaja Forest Reserve
3. C. Wilpattu National Park
4. D. Knuckles Conservation Forest

පිළිතුරු තේරීම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.

ජෛව විවිධත්වය සහ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා ඇතිවන තර්ජන

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• වාසස්ථාන ඛණ්ඩනය සහ දාර ඵලය: විශාල වනාන්තර කුඩා කොටස්වලට කැඩී යාමෙන් දාර ප්‍රදේශ වැඩි වී ආක්‍රමණශීලී සතුන්ට හා ශාකවලට අවස්ථාව ලැබීම.
• ශ්‍රී ලංකාවේ ආක්‍රමණශීලී ආගන්තුක විශේෂ (IAS): ජපන් ජබර, සැල්වීනියා, ගඳපාන (Lantana) ශාක සහ මත්ස්‍ය විශේෂ දේශීය විශේෂ අභිබවා පැතිරෙයි.
• ආවේණිකත්වයේ අවදානම: පටු භූගෝලීය කලාපවලට සීමා වූ ආවේණික විශේෂ වාසස්ථාන අහිමිවීමේදී ඉතා ඉක්මනින් වඳවී යාමේ තර්ජනයට ලක්වේ.

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

ශ්‍රී ලංකාවේ ශුෂ්ක කලාපීය පරිසර පද්ධතිවල, විශේෂයෙන්ම බූන්දල ජාතික වනෝද්‍යානයේ ස්වදේශික ශාක ප්‍රජාව හා වෙරළබඩ තෙත්බිම් දැඩි ලෙස විනාශ කරන ආක්‍රමණශීලී ආගන්තුක දැවමය ශාක විශේෂය කුමක්ද?

1. A. Salvinia molesta
2. B. Prosopis juliflora (Kalapu andara)
3. C. Eichhornia crassipes (Japan jabara)
4. D. Parthenium hysterophorus

පිළිතුරු තේරීම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.

ගෝලීය පාරිසරික ගැටලු

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• මොන්ට්‍රියල් ප්‍රඥප්තිය එදිරිව පැරිස් ගිවිසුම: මොන්ට්‍රියල් ප්‍රඥප්තිය (1987) ඕසෝන් විනාශ කරන CFC වායු සාර්ථකව තහනම් කළේය; පැරිස් ගිවිසුම (2015) ගෝලීය උණුසුම 1.5°C ට සීමා කිරීමට රටවල් එකඟ කරවයි.
• සාගර ආම්ලිකකරණයේ රසායනය: CO2 ජලයේ දියවී කාබොනික් අම්ලය සෑදේ; වැඩිවන H+ අයන කාබනේට් අයන සමග බැඳීම නිසා කොරල්පරවලට කැල්සියම් කාබනේට් සැකිලි තනා ගැනීමට නොහැකි වේ.
• සුපෝෂණය: ජලාශවලට නයිට්‍රේට්/පොස්පේට් එකතු වීම -> ඇල්ගී පිපීම -> බැක්ටීරියා මගින් ඒවා දිරාපත් කිරීමේදී ඔක්සිජන් ක්ෂය වීම (BOD වැඩිවීම) -> මසුන් මිය යාම.

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

pH අගය 5.6 ට වඩා අඩු තෙත් අම්ල අවසාදනය (අම්ල වැසි) ඇති කිරීම සඳහා මූලිකවම වගකිව යුතු මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් මඟින් වායුගෝලයට මුදාහරින ප්‍රධාන වායු යුගලය කුමක්ද?

1. A. Carbon monoxide (CO) and Tropospheric ozone (O₃)
2. B. Carbon dioxide (CO₂) and Methane (CH₄)
3. C. Chlorofluorocarbons (CFCs) and Halons
4. D. Sulfur dioxide (SO₂) and Nitrogen oxides (NOₓ)

පිළිතුරු තේරීම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.

ජෛව විවිධත්වය සහ පරිසර සංරක්ෂණ ක්‍රමවේද

අනිවාර්යයෙන් දැනගත යුතු කරුණු

• ස්වස්ථානික එදිරිව පරස්ථානික වාසි: ස්වස්ථානික ක්‍රමයේදී පරිණාමීය අනුවර්තන සහ පාරිසරික අන්තර්ක්‍රියා අඛණ්ඩව සිදුවේ; පරස්ථානික ක්‍රමය විශේෂයක් වඳවී යාමෙන් වළක්වා ගැනීමට ජානමය ආරක්ෂාවක් සපයයි.
• ශ්‍රී ලංකාවේ රැම්සා තෙත්බිම්: බූන්දල ජාතික වනෝද්‍යානය (පළමු රැම්සා බිම), ආනවිලුන්දාව, මාදු ගඟ, වන්කලෙයි, කුමන සහ විල්පත්තුව.
• ජෛවගෝල රක්ෂිතයක කලාප 3: මධ්‍ය කලාපය (දැඩි ආරක්ෂිත), ස්වාරක්ෂක කලාපය (පර්යේෂණ සහ පරිසර චාරිකා), සහ සංක්‍රාන්ති කලාපය (තිරසාර කෘෂිකර්මාන්තය).

එක ප්‍රශ්නයක් උත්සාහ කරන්න

පහත සඳහන් සංරක්ෂණ ක්‍රමෝපායන් අතුරින් බාහිර ස්ථානීය සංරක්ෂණය (ex-situ conservation) ලෙස වර්ගීකරණය කරනු ලබන්නේ කුමක්ද?

1. A. Cryopreservation of gametes and seeds in cryogenic gene banks
2. B. Establishment of a National Park under the Fauna and Flora Protection Ordinance
3. C. Management of a wildlife sanctuary for migratory bird breeding
4. D. Declaration of a Biosphere Reserve protecting virgin forest ecosystems

පිළිතුරු තේරීම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.

ඉඩසර විසින් විභාග රටාවට අනුව ලියූ ආදර්ශ ප්‍රශ්නයකි. පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් ගත් එකක් නොවේ.